“Met het boek Koorregie dat Meta Stevens en Marijke de Wit uitbrachten, kunnen koren hun podiumpresentatie verbeteren. Het boek voorziet in een grote behoefte van koren om hun publiek niet alleen muzikaal, maar ook visueel te boeien. Het is het eerste boek dat diep ingaat op alle aspecten van presentaties door koren. Het is een rijk boek geworden, gevoed door jarenlange ervaring in het regisseren van koren in diverse zangstijlen.

Theater
Beide auteurs hebben hun wortels in het theater. Vanuit een theatrale benadering geven ze de lezer handvatten om hun koor te regisseren, in het besef dat de zang ten allen tijde centraal staat. Marijke de Wit: ‘Een regisseur bekijkt zangers als vertolkers van een lied. Inleving staat daarin centraal. Het is belangrijk te laten zien dat je weet waarover je zingt en wat je voelt.’ In korenland wordt regie abusievelijk nog wel eens verward met pasjes doen. Regie gaat echter over versterking van de zang door een verhoogd bewustzijn op het podium, posities, expressie en nog veel meer dat terug te vinden is in het prettig leesbare en rijk geïllustreerde boek.

Website
Aan het boek is ook een website gekoppeld, want foto’s en beschrijvingen van het regiewerk zijn vanzelfsprekend niet voldoende. Op de website zijn korte instructiefilmpjes te vinden, bijvoorbeeld over de verschillende manieren om de intro van een lied te regisseren. Hiervoor werkten de auteurs samen met vocal group Pitch Control uit Den Haag, onder leiding van Merel Martens. Wijke Visker schreef speciaal voor dit project twee liedjes, die als oefenmateriaal gebruikt werden. Lezers kunnen via QR-codes in het boek direct de filmpjes downloaden. Voor lezers zonder QR-app zijn de filmpjes te vinden op www.koorregieboek.nl

Bestellen
Het boek kost 24,95 euro en kun je bestellen via E-mailadres is afgeschermd met JavaScript

Het is het eerste boek dat specifiek gaat over regie voor koren.
Koorregie gaat verder dan podiumpresentatie. Het gaat over hoe je ideeën kunt krijgen voor je regie, hoe je kunt werken aan de enscenering van je koor, de uitstraling van je koor en beweging in je koor kunt krijgen. Maar het gaat ook over het inpassen van koorregie in de koorrepetitie, samenwerken met het bestuur en de dirigent, hoe je kunt omgaan met weerstand van koorleden.

Het belooft een prachtig boekwerkje te worden, en we mikken erop dat het voor de zomervakantie te koop is! Hou deze website in de gaten, of mail me als je op de hoogte gehouden wil worden!

E-mailadres is afgeschermd met JavaScript

Bodypercussie is een muzikaal effect, dus hoort thuis in het veld van de dirigent. Maar het heeft een bijzondere impact op het beeld en de expressie van de zanger, dus ook voor regisseurs interessant om eens naar te kijken. Naast de enorme expressie werk je door bodypercussie aan lichaamsbewustzijn en ritmegevoel bij je zangers. Je kunt een act maken die op zichzelf staat, ter afwisseling van het gewone repertoire, maar je kunt het ook in nummers zelf gebruiken om wat extra peper toe te voegen.

Zie http://www.rogierijmker.eu/dirigenten/bodypercussion

en nog wat uitgebreider en met meer leuke linkjes op zijn eigen site: http://www.charlesvermeer.nl/docenten/lex-hakker/lex-column/index.html#585483a1940d36801

Grote vraag is nu, met al dat bodypercussiegeweld: hoe ga je dit in godsnaam aan je koorleden aanleren?

Koren werken aan de muziek, schaven tot de noten goed zitten, de harmonieën zuiver, het ritme strak en de dynamiek spannend. En dan gaan ze zoeken naar een plaatje: hoe moet het koor vervolgens staan en hoe moeten ze bewegen?
Maar dat waar het om gaat wordt overgeslagen. Namelijk: wat wil je met dit stuk? waar gaat het over? wat moet het uitdragen? wat wil je dat het publiek ervaart? Van daaruit geef je uiteindelijk zowel de muziek als de regie vorm.

Als je deze stap overslaat, sla je de essentie over: je interpretatie. De regie is slechts een vervoermiddel. Zoals de noten vervoermiddel zijn van muziek, is je regie vervoermiddel voor de betekenis of interpretatie. Je wil iets groters voor het voetlicht brengen, noem het een boodschap, noem het een sfeer, noem het een gevoel. Je regie is de vorm waarin dat grotere over het voetlicht kan komen. Dat is waar het om gaat.

Misschien hoef je daarvoor helemaal niks extra’s te doen in je regie. Alleen te staan en de beelden van de tekst voor je te zien. Of misschien moet je een regie bedenken waarbij de energie die van het nummer moet spatten vrij kan komen en vorm kan krijgen. Dan gaat het dus niet om de regie, maar om die energie. Dáár zoek je naar, de vorm is bijzaak.

“Niet groot willen uitpakken, dicht bij elkaar blijven, zodat je elkaar goed kunt horen” reageerde iemand toen ik de vraag op Twitter in de lucht wierp. “Vooral met elkaar plezier maken zou ik zeggen” zei een ander. “Ja! energie steken in dingen die je wel zelf in de hand hebt”, en “zang en performance richten op mensen die wel luisteren”. Ook een leuke: “op welke manier kun je inspelen op/ gebruik maken van de ruimte? Misschien een paar liedjes op een andere plek doen?”

Allemaal waardevolle tips. Tijdens de workshop zelf kwamen we tot de conclusie dat het belangrijkste dat je kunt doen, is je voorbereiden.
Direct van tevoren, natuurlijk, door te zorgen voor een goeie warming-up en een goed gevoel van samen-gaan-we-dit-varkentje-even-wassen.
Iets eerder, door vantevoren naar de locatie te gaan en de locatie goed in je op te nemen. De maten van het podium op te nemen en te gebruiken in de repetitie. Te luisteren naar de akoestiek, je voor te stellen hoe dat gaat zijn straks, als je als groep daar staat. Welk repertoire is wel of niet geschikt voor die ruimte? Kun je de ruimte of situatie nog op een speelse manier gebruiken?

Toch is de belangrijkste voorbereiding die welke je het hele jaar door kunt doen. Wacht niet tot er een specifieke situatie is waar je op in moet spelen, maar train je koor elke week, het hele jaar door om flexibel te zijn. Train je koor een groep te zijn, die op elke situatie kan inspelen.

Er zijn tal van speelse oefeningen te verzinnen die hierin kunnen helpen, en t hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een aantal mogelijkheden, ter inspiratie:

- Laat het koor in wisselende opstellingen zingen. Zo leren ze ‘flexibel’ te luisteren, in plaats van alleen te steunen op degene naast hem of haar. Ook graag met stemgroepen door elkaar!
- Laat het koor lopen of lastige opdrachten uitvoeren terwijl ze zingen (‘Zing het nummer, en maak tegelijkertijd een rij op lengte’).
- Verklein de beschikbare ruimte, maak de kooropstelling op de helft van de ruimte die je normaal inneemt.
- Is het mooi weer? Ga buiten zingen! Hoe ver kun je uit elkaar staan en toch het muziekstuk overeind houden?
- Zing een nummer met de helft van het koor, de andere helft kan luisteren en kijken. (of een kwart, of een achtste, etc)
- Verdeel het koor in tweeën en laat elke groep steeds omdebeurt twee maten zingen, zonder dat het nummer stopt. Als een soort vraag-antwoord-spel. (met dank aan Matthias Becker @VPJD)

- Stap er als dirigent eens tussen uit: geef de begintoon en laat het koor het dan verder even zelf uitzoeken. Ook de lastige inzetten.
- Sta niet altijd op dezelfde plek, maar wissel de positie waarvandaan je dirigeert af.
- Speel met je manier van dirigeren: klein of juist groot, veel of juist weinig. Dirigeer eens zonder handen, of met je rug naar het koor.
- Wissel tempo af. Zing een nummer niet altijd in je favoriete tempo, maar doe het af en toe sneller, af en toe langzamer. Varieer dit ook tijdens het nummer zelf, gewoon als oefening.

Train deze flexibiliteit niet alleen tijdens de repetities, maar bouw het in tot op de optredens. Hoe spannend als je nooit zeker weet hoe het zal lopen. De afspraak is niet dat je je aan de afspraak houdt, maar dat je goed moet blijven opletten en aanpassen aan hoe het loopt.
Zorg dat de groep weet en accepteert dat alles altijd nog kan veranderen. Dat houdt het zingen spannend, en je koor fris.

En tot slot: oefening baart kunst. Ga veel optreden, in veel verschillende situaties: “Artiesten hebben publiek nodig. Om dingen af te maken, om zichzelf te testen en te verbeteren, om keuzes aan te gaan.”

(met dank aan twitteraars @tom_beek, @MartensMerel, @MarianV_RV, @melyndamilman en @stemboon.)

Het was voor het eerst dat ik deelnemer was, en een intensieve week zelf mocht zingen, deelnemer zijn en optreden. Het was magisch. Is het dat samen muziek maken de mensen bindt, en ze vriendelijk, mild en ontvankelijk maakt? De sfeer was bijzonder goed en in alle geborgenheid kon mijn creativiteit en persoonlijkheid de vleugels krijgen die ze verdienen. Alsof je, zonder voorbehoud, mag zijn wie je bent en daar ook nog es lekker wat mee rond kan stoeien.

Ik weet natuurlijk inmiddels best dat ik kan regisseren, voor een groep kan staan en op die manier kan inspireren. Maar dat ik dat ook kan vanuit de rol van deelnemer was behoorlijk nieuw. En ik weet ook best dat ik muzikaal ben, maar kennelijk kan ik ook best wel zingen. En vind ik t leuk ook!

Inmiddels zijn de gemoederen van eenieder wat bedaard, neemt het virtueel naar elkaar zwaaien via facebook af en komt de werkelijkheid van alledag weer aan de deur kloppen. Toch lijkt, nu de storm wat is gaan liggen, het resultaat iets blijvends.
Meerdere mensen hebben me laten weten dat deelnemen aan de VPJD a life-changing experience is geweest. En ik geloof ook zeker dat er bij mij een knop is aangezet. Van iets. Iets nieuws.
Van wat precies dat moet nog blijken, maar mocht je iets aan mij merken binnenkort… dan weet je vast waar t van komt.

Lees ook de recensie van het slotconcert door Joep Hopstaken op de Balksite.

(Mathilde Santing, in Zing magazine nr 45)

Zo van wat mannen óók kunnen!
Mooi voorbeeld van hoe je een grote groep in regie kunt zetten, door sommigen veel en anderen minder te laten doen.

Het einde is de moeite waard, dus even afkijken!